Elsbes Sorbus torminalis | Heijnen Planten

Rechtstreeks van de kweker
Kies zelf uw levermoment
Aangroeigarantie
Klanten beoordelen ons met 9.4/10

Planteigenschappen
Beschrijving
Aanplant en verzorging
Verpakken en versturen

Geslacht
Sorbus (bekijk alle soorten)

Bloeimaanden
Mei, Juni

Bloeikleuren
Wit

Mogelijkheden
Grote tuin, Parken, Plantsoen, Solitair

Grondsoort
Lichte kleigrond, Lössgrond, Zavelgrond

Standplaats
Halfschaduw, Zon

Winterhardheid
-20,6°C / -15,0°C , USDA zone 6b/7a

Vruchtdragend
Ja

Bladhoudend
Nee

Bladkenmerken
Grijskleurige uitlopers

Bladkleur
Groen

Doornen / stekels
Nee

Giftig
Meer informatie

Groeikracht
Traag

Herfstkleur
Geel, Paars, Rood

Klimaatboom (klimaatbestendig)
Nee

Kroonvorm
Bolvormig, Eivormig, Ovaal, Rond

Nectarbron
Ja

PH-waarde
Zuur tot kalkrijk

Schors / bast
Afbladderend, Bruin, Glad, Grijs, Ruw

Toekomstboom
Nee

Verharding
Verdraagt geen verharding

Vogelbescherming en vogelvoer
Nee

Volwassen breedte (m)
7-10

Volwassen hoogte (m)
15- 20

Windbestendig
Goed windbestendig

Baumart
Loofboom

Beschrijving

Sorbus torminalis

Sorbus torminalis, in het dagelijks taalgebruik bekend als Elsbes, is een bijzondere inheemse boom uit het geslacht Sorbus. De soortnaam torminalis verwijst naar het vroegere gebruik tegen darmklachten en laat zien dat deze Elsbes al lang een rol speelt in de geschiedenis. Een volwassen boom bereikt meestal een hoogte van 15 tot 20 meter en een breedte van 7 tot 10 meter. De kroon is bolvormig tot ovaal en oogt vol en regelmatig. Het blad is groen, middelgroot en duidelijk gelobd, met in het voorjaar vaak grijskleurige uitlopers. In de herfst kleuren de bladeren warm geel, rood tot paars, waardoor de Elsbes sterk opvalt in de tuin. De boom is bladverliezend en dus niet groenblijvend. Sorbus torminalis is een loofboom zonder doornen en is over het algemeen onderhoudsarm. In de nazomer verschijnen kleine, bruine vruchten die doen denken aan mispelachtige bessen en belangrijk zijn voor vogels. De zeldzame lijsterbes Elsbes past goed in een natuurrijke tuin waar aandacht is voor inheemse soorten.

Belangrijke kenmerken van Elsbes (Sorbus torminalis)

De Sorbus torminalis is een waardevolle inheemse boom met een natuurlijke uitstraling. In veel tuinen komt Sorbus torminalis tot zijn recht door de sierlijke groei en bijzondere details.

Bloei met witte schermen in mei en juni, gevolgd door eetbare vruchten die vogels, bijen en vlinders aantrekken.
Groen blad met grijskleurige uitlopers, in een dichte, bolvormige tot ovale kroon die beschutting biedt.
Geschikt voor standplaats in zon tot halfschaduw en goed bestand tegen wind, maar verdraagt geen verharding rond de stam.
Groei op lichte kleigrond, lössgrond of zavel, in bodems van zuur tot kalkrijk, met een luchtige structuur en trage groeikracht.
Schors grijs tot bruin, deels afbladderend, met gladde en ruwe delen; er zijn geen delen bekend als giftig.

Toepassing van de Sorbus x thuringiaca 'Fastigiata' in de tuin

In veel tuinen krijgt Sorbus x thuringiaca 'Fastigiata' een plaats als slanke boom die weinig ruimte vraagt. Door de smalle kroon past deze Bastaard meelbes goed in kleine tuinen, maar ook langs lanen, straten en in parken.

Toepassing als solitairboom voor een duidelijke blikvanger in de tuin.
Geschikt als laanboom langs oprijlanen en paden door de zuilvormige groei.
Goed winterhard tot ongeveer -26 °C, passend bij klimaat in USDA zone 5b.
Makkelijke combinatie met siergrassen, lage heesters en vaste planten met rustige bladkleuren.
Grote sierwaarde door het frisse blad, de witte bloesem in het voorjaar en de bessen in nazomer en herfst.

Deze Sorbus x thuringiaca 'Fastigiata' staat als hoogstam mooi als Bastaard meelbes (Sorbus x thuringiaca 'Fastigiata') hoogstam in de tuin: Bastaard meelbes (Sorbus x thuringiaca 'Fastigiata') hoogstam.

Ideale plaatsing van een Sorbus torminalis

Elsbes (Sorbus torminalis) groeit het best op een zonnige tot halfschaduwrijke plek. Een open standplaats met voldoende licht zorgt voor een dichte kroon, gezonde groei en een mooie bladkleur in de herfst. Een diepe, voedzame bodem is belangrijk, bij voorkeur lichte kleigrond, lössgrond of zavelgrond. De boom verdraagt zowel zure als kalkrijke grond, zolang de bodem goed water doorlaat en niet langdurig nat blijft. Verharding rond de stam is ongeschikt, omdat de wortels lucht en ruimte nodig hebben. In een grote tuin, park of plantsoen komt een solitair geplante boom het mooist tot zijn recht.

Hoe plant ik een Sorbus torminalis aan?

Voor een gezonde groei van Elsbes (Sorbus torminalis) begint alles bij een goede grondbewerking. De bodem wordt diep losgemaakt, zodat wortels makkelijk water en voeding vinden. Meng bestaande grond met compost voor voldoende organische stof en een luchtige, goed doorlatende structuur. Een kalkrijke bodem past het best bij deze soort. Bij het planten zorgt een ruim plantgat en aanplant op kwekerijdiepte voor een sterke start, zie ook het stappenplan voor het aanplanten van bomen. Boompalen geven steun tegen wind en helpen bij vorming van fijne haarwortels. Na aanplant is rijkelijk water geven nodig tot de boom zelf genoeg uit de bodem haalt.

Het snoeien van een Sorbus torminalis

De Sorbus torminalis blijft van nature vrij netjes, maar regelmatig snoeien geeft een sterke en veilige boom. Snoei vooral dode, zwakke, kruisende en naar binnen groeiende takken. Zo blijft de kroon open en komt er licht en lucht tussen de takken. De beste periode is de winter of vroege lente, wanneer de boom in rust is. Meestal is eens in de paar jaar snoeien genoeg. Handig gereedschap is:

snoeischaar
takkenschaar
handzaag

Goed schoon en scherp gereedschap zorgt voor gladde wonden en gezonde groei. Zonder tijdige snoei kan de Elsbes (Sorbus torminalis) rommelig, zwakker en minder veilig worden.

Het water geven van een Sorbus torminalis

Elsbes (Sorbus torminalis) heeft een matige vraag naar water en kan droge tijden best goed aan. In de eerste jaren na aanplant is regelmatig en rijkelijk water geven belangrijk. Liever minder vaak een grote hoeveelheid dan elke dag een klein beetje, zodat wortels dieper de bodem in groeien. De beste momenten zijn vroeg in de ochtend of later op de avond, dan is er minder verdamping. Opgevangen regenwater is zeer geschikt voor deze boom. Voor elke gietbeurt blijft controle van de bodem belangrijk: voelt de grond nog vochtig aan, dan is extra water niet nodig. Overtollig water moet altijd weg kunnen zakken. Druppelslangen werken pas goed bij een goed gewortelde boom; direct na aanplant blijft extra sproeien nodig.

Het bemesten van een Sorbus torminalis

Goede bemesting houdt Sorbus torminalis sterk, vol blad en met rijke bloei. Een gezonde boom groeit beter, herstelt sneller en blijft langer vitaal. Organische mest geeft voeding stap voor stap vrij en past bij het natuurlijke ritme van de boom. Naast bemesting is extra organisch materiaal belangrijk. Compost voedt het bodemleven, verbetert de structuur en houdt vocht beter vast. Belangrijke aandachtspunten:

voorjaar: een basisgift organische mest rond de wortelzone
zomer: alleen bij arme grond nog een lichte gift
lange droogte: na bemesten de bodem goed sproeien

Zo krijgt Elsbes (Sorbus torminalis) voeding precies waar en wanneer het nodig is.

De bijzonderheden van een Sorbus torminalis

Elsbes (Sorbus torminalis) valt op door het mooie, gelobde blad dat sterk doet denken aan het blad van een esdoorn. In de herfst verkleuren de bladeren naar warme tinten, waardoor de boom een sterke seizoenssfeer geeft in de tuin. Een leuk weetje is dat de vruchten vroeger werden gebruikt in drank en gerechten, omdat de smaak na het narijpen zoeter en aromatischer wordt.